Zwartwerk

wat is zwartwerk?

Zwartwerk betekent dat je werkgever je nietofficieel heeft aangegeven bij de sociale zekerheid. Je mist hierdoor belangrijke rechten en bescherming.

Je krijgt bij zwartwerk vaak cash geld, in plaats van een vast loon op je rekening.

Zwartwerk lijkt een gemakkelijke manier om snel geld te verdienen, maar het heeft grote risico’s.

Het is altijd beter om een schriftelijk contract te hebben (ook al zijn mondelinge afspraken geldig). Deeltijdse contracten, thuiswerkovereenkomsten en studentenarbeidsovereenkomsten moeten altijd schriftelijk zijn.

Controleer altijd of je werkgever je heeft aangegeven bij de RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid). Is dit niet zo? Dan bouw je geen sociale rechten op en dit heeft serieuze gevolgen.

Let op: In de horeca is er veel zwartwerk (volledig of gedeeltelijk).

Zwartwerk is altijd nadelig!

Wat zijn de nadelen van zwartwerken?

Je hebt geen sociale bescherming: bij zwartwerk ben je niet beschermd en je bouwt geen rechten op.
Toch kan je hulp vragen bij ABVV voor o.a.:
- Terugbetaling van uitkeringen aan de RVA
- Een arbeidsongeval. Ook als je illegaal werkt, kan ABVV helpen om dit als een arbeidsongeval te laten erkennen (bv. een Portugees die zwart werkt op een bouwwerf en een ongeval krijgt).
Je loon is onzeker: Je hebt geen rechten want er staat niets op papier. Het is dus mogelijk dat je geen inkomen hebt.
Je betaalt geen belastingen en RSZ-bijdragen: Dit lijkt misschien aantrekkelijk maar je bouwt geen rechten op. Bij ziekte, zwangerschap, werkloosheid of pensioen heb je geen uitkering. Je bent dus niet beschermd als je niet kan werken.

Wat zijn de risico’s van zwartwerk?

Illegaalwerk: Zwartwerk is verboden. Ontdekt de belastingdienst dat je zwartwerkt? Dan betaal je toch nog belastingen en kunnen je baas en jij een boete krijgen.
Terugbetaling van uitkeringen: Kreeg je onterecht uitkeringen? Dan is het mogelijk dat je die moet terugbetalen. Bij herhaling kan je volledige werkloosheidsuitkering zelfs worden stopgezet.
Geen rechten op voordelen: Bij zwartwerk bouw je geen pensioenrechten op en heb je geen recht op maaltijdcheques, een hospitalisatieverzekering, een eindejaarspremie of een ontslagvergoeding.
Ziekte of ongeval: Bij ziekte krijg je geen salaris. Tenzij je recht hebt op een gewaarborgd loon (afhankelijk van je anciënniteit of statuut als jobstudent). Bij een arbeidsongeval ben je niet verzekerd. Dit betekent dat je geen vergoeding krijgt bij een ongeval. Je werkgever is misschien ook niet verzekerd voor arbeidsongevallen. Uitzondering: je moet bewijzen dat het een plotse gebeurtenis is en je gewond bent + tijdens het uitvoeren van je arbeidsovereenkomst.
Geen opzegtermijn: Word je ontslagen? Je hebt geen recht op een opzegtermijn omdat er geen officieel contract is.
Moeilijk te bewijzen werkuren: Bij problemen met je werkgever is het moeilijker om te bewijzen hoeveel en wanneer je gewerkt hebt. Tenzij je chatberichten en e-mails hebt als bewijs.
Geen vakantiegeld: Je bouwt geen rechten op voor vakantiegeld.
Geen werkloosheidsuitkering: Je kunt geen werkloosheidsuitkering aanvragen. De dagen dat je zwartwerkt tellen niet mee voor deze uitkering of de beroepsinschakelingsuitkering.

Wat kun je beter doen?

Belangrijk: Als jobstudent kan je tot 650 uren per jaar werken met beperkte sociale bijdragen, zonder belastingen te betalen, en met behoud van je kindergeld. Dit kan alleen als je werkt met een officieel contract. Zo bouw je rechten op en bescherm je jezelf tegen de risico’s van ziekte, ongevallen en werkloosheid.

--> Werk altijd met een officieel arbeidscontract.

Meer weten hierover? Kijk eens op de volgende sites:

Student@work – Dit is een officiële website van de Belgische overheid, specifiek gericht op jobstudenten. Je vindt er informatie over de 600-urenregel, belastingen, en sociale zekerheid.
Mijn RSZ – De website van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid biedt gedetailleerde informatie over sociale bijdragen en de voordelen van legaal werk voor studenten.
Info voor jongeren 11-24 jaar | WAT WAT