Wat niemand je vertelde over je eerste job
Je eerste job is een grote stap. Nieuwe collega’s, een eerste loon, en eindelijk “echt” werken. Maar wat vaak ontbreekt, is duidelijke uitleg over je rechten. Nochtans is het belangrijk om die vanaf dag één goed te kennen. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste dingen waar je op moet letten.
Je arbeidscontract: meer dan een formaliteit
Een goed arbeidscontract is de basis van je job. Zorg er dus voor dat je contract duidelijk is en alle essentiële elementen bevat. Denk daarbij aan je werkuren en uurrooster, je loon, je taken en eventuele andere afspraken. Hoe concreter dit omschreven staat, hoe beter je beschermd bent.
Daarnaast is het belangrijk om te weten of je voltijds of deeltijds werkt. Deeltijds werken kan bijvoorbeeld aan een halftijdse regeling of vier vijfde, en dat kan zowel vrijwillig als onvrijwillig zijn. Hou er wel rekening mee dat je bij deeltijds werk minder snel rechten opbouwt, bijvoorbeeld voor een werkloosheidsuitkering of je pensioen.
Verschillende soorten contracten
Niet elk contract is hetzelfde. Een contract van onbepaalde duur heeft geen einddatum en loopt dus door zolang niemand het stopzet. Bij een contract van bepaalde duur liggen zowel de begin- als einddatum vast, en dat moet altijd duidelijk in het contract staan.
Er bestaat ook zoiets als een vervangingscontract, waarbij je tijdelijk iemand anders vervangt. In dat geval moet in het contract duidelijk worden vermeld wie je vervangt, of er een proefperiode is en welke opzegtermijn van toepassing is. In alle gevallen geldt: lees je contract grondig en zorg dat je weet waar je recht op hebt vóór je tekent.
Wat als je ziek wordt?
Ziek worden kan altijd, ook wanneer je net begonnen bent. In dat geval is het belangrijk dat je meteen je werkgever verwittigt. Meestal moet je ook binnen de twee werkdagen een doktersattest bezorgen, tenzij er andere afspraken gelden volgens de sector of het arbeidsreglement.
Daarnaast moet je het attest ook op tijd aan je ziekenfonds bezorgen. De arts stuurt dit vaak automatisch door naar je mutualiteit. Bespreek dit met je arts. Als je dat te laat doet en de periode van gewaarborgd loon is al voorbij, kan dat een financiële impact hebben en krijg je minder uitkering.
In sommige bedrijven heb je recht op twee zogenaamde ‘baaldagen’ per jaar, waarbij je geen medisch attest nodig hebt. Dit geldt meestal enkel in grotere bedrijven, al bestaan er uitzonderingen.
Verder kan een werkgever je laten controleren door een controlearts, en ben je verplicht om daaraan mee te werken. Duurt je ziekte langer, dan moet je dit binnen de zeven kalenderdagen melden aan zowel je werkgever als je ziekenfonds. Kom je na een korte periode opnieuw ziek te vallen, dan moet je binnen zeven dagen een nieuwe aangifte doen.
Vakantie in je eerste werkjaar
Vakantierechten worden normaal opgebouwd in het jaar vóór je vakantie opneemt. Dat betekent dat je in je eerste werkjaar vaak nog geen recht hebt op betaalde vakantiedagen. Gelukkig bestaan er oplossingen.
Als je jonger bent dan 25 jaar in het jaar dat je afstudeert en je werkt minstens 13 dagen in de privésector datzelfde jaar, dan kan je recht hebben op jeugdvakantie. Een studentenjob telt hierbij niet mee. Tijdens die jeugdvakantie krijg je een uitkering die ongeveer 65% van je gemiddeld bruto dagloon bedraagt.
Heb je geen recht op jeugdvakantie, dan bestaat er nog een alternatief in de vorm van Europees verlof, ook wel aanvullende vakantie genoemd. Hiermee kan je per drie maanden werk ongeveer een week extra vakantie opnemen. Dat systeem werkt als een voorschot op je dubbel vakantiegeld van het volgende jaar.
Om hiervoor in aanmerking te komen, moet je net gestart of hervat zijn met werken, minstens drie maanden gewerkt hebben binnen de twaalf maanden na die start, en moet je eerst je gewone vakantiedagen hebben opgebruikt.
Blijf niet zitten met vragen
Op onze website vind je antwoorden op bijna alles wat je moet weten.
Toch nog iets onduidelijk? Stel je vraag aan ons - we helpen je graag.
📩 Mail: info@abvv-jongeren.be
💬 Stuur ons een DM via Instagram, TikTok of Facebook
🤖 Of vraag het aan de ABVV Vakbot